donderdag, 15 november 2007

499. Gelukkige 800ste verjaardag! - 38 -

Dia38

We hebben het traktaat van Justus Lipsius gelezen en dit moeten de Hallenaars echt weten, want wat nu volgt kan je nergens op het internet vinden.

Onze Heilige Elisabeth van Thüringen had drie kinderen, Herman (1222-1241), Sophia (1224-1284) en Gertrude (1227 – 1297).

Wanneer Sophia met Hendrik de 2e, Hertog van Brabant, huwt, krijgt ze een aantal Mariabeelden van haar moeder Elisabeth cadeau (waarschijnlijk testamentair, want Elisabeth sterft in 1231! In 1247 erft Sofia zelfs het Landgraafschap Thüringen). Die beelden zijn dus van vóór 1231 en zijn in de Romaanse stijl, van het type ‘Sedes Sapientiae’.

Sophia schenkt drie van die beelden aan haar schoonzus Machteld, echtgenote van Floris de 4e, Graaf van Holland en Zeeland.

Als in 1267 gravin Machteld sterft, laat ze één beeld na aan de stad Halle. Onmiddellijk doen zich daar miraculeuze genezingen voor en vanaf dan ontstaat er een toeloop naar de bedevaartplaats, vanuit alle hoeken van de wereld. Dit is bepalend voor de middeleeuwse welvaart van Halle, waar het gewone volk waarschijnlijk een Diets dialect praat.

Begin juni 1602 gaat Justus Lipsius ook op bedevaart naar Halle, schenkt daar zijn zilveren pen, waarmee hij een aantal belangrijke werken heeft geschreven, en besluit hij om de geschiedenis van het beeld te schrijven. Hij kan zich baseren op de akten die goed bewaard zijn gebleven in de kerk. Dit traktaat is af in 1604.

In het geboortejaar van uw dienaar (1946) krijgt de St.-Martinuskerk van Halle de titel van Basiliek.

Er worden nog steeds talloze bedevaarten geörganiseerd naar de O.-L.-Vrouw van Halle, beter gekend als de Zwarte Madonna van Halle. In St.-Niklaas is er 350 jaar geleden een broederschap opgericht voor O.-L.-Vrouw van Halle.

Iedere eerste vrijdag van september gaan zij op bedevaart naar de Zwarte Madonna van Halle.

We dragen dit werkje graag op aan Blah met de mottige linkprentjes.

14:10 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (4) | Tags: geestige heiligen

498. Gelukkige 800ste verjaardag! - 37 -

Tijdens onze zoektocht naar de 39ste plafondschilderij van Rubens volgt een sympathieke bezige dame ons gesprek in de leeszaal van het Plantin & Moretus museum. Zij onderzoekt de geschriften van Justus Lipsius en vraagt ons: “Zijt ge al in Halle geweest?”

Nu hebben wij ooit al gehoord van het prachtige Hallerbos en weten wij dat er daar fantastische mensen wonen en dat onze politiekers er Hal-le van willen maken*, maar wat heeft dat met Elisabeth van Thüringen te maken?

“Omdat Justus Lipsius zijn ‘Diva virgo Hallensis: beneficia eius & miracula fide atque ordine descripta’ heeft geschreven, uitgegeven door Jan 1 Moretus.”

“Ah ja…”.

We hebben de dame hartelijk bedankt, we zullen het lezen, om daarna onze queeste voort te zetten in het Waasland en het Maasland.

Dia37b

* We doen hier niet aan politiek maar voor de blogingewijden: ‘Viva Blah’, die de pesterijen dik beu is.

14:00 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

woensdag, 14 november 2007

497. Gelukkige 800ste verjaardag! - 36 -

De St.-Andrieskerk is ook gekend voor zijn 36 Heiligen. De relieken van die Heiligen hebben zij bemachtigd na de opheffing van de Pieter Potabdij door Napoleon. In de lambrisering van het koorgestoelte en van de broederschapbanken zijn deze heiligen afgebeeld. We hebben hier helaas nog geen foto van, want onze gevierde St.-Elisabeth hoort daar bij.

In 1845 maakt de beroemde J. Verschuylen een monumentaal zilverschrijn voor deze 36 relieken. Dit prachtige schrijn werd jaarlijks rondgedragen in de processie van de ‘parochie van miserie’.

Dia36

18:29 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (2) | Tags: geestige heiligen

496. Gelukkige 800ste verjaardag! - 35 -

Wie, op het epitaaf van de hofdames van Mary Stuart, goed gekeken heeft naar het ongekroonde hoofd van St.-Elisabeth, zal zeker de gelijkenis merken met dit hoofd op het medaillon van een biechtstoel.

We zullen er toch maar een dik vraagteken bij ophangen.

Dia35

 

17:46 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

495. Gelukkige 800ste verjaardag! - 34 -

Achter de rechtse tuin, aan de oostkant van de zuil, hangt het wereldberoemde epitaaf van de twee hofdames van Mary Stuart. De katholieke Mary Stuart was koningin van Schotland en Frankrijk en werd onthoofd in 1587, na 19 jaar gevangenschap door haar rivale, de anglicaanse Elisabeth de 1ste.

Links van de opschriften, de H.-Barbara, als patroonheilige van Barbara Moubray (Ɨ 1620); en rechts onze St.-Elisabeth, als patroonheilige van Elisabeth Curle (Ɨ 31/7/1616).

Voor de Schotten is dit een wereldmonument.

Dia34

 

17:03 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

494. Gelukkige 800ste verjaardag! - 33 -

Vroeger kregen gilden en broederschappen een kerkzuil ter beschikking. Je kan je afvragen: ’Wat kunnen die mensen in hemelsnaam met een zuil doen?’… Ze bouwen er een kapelletje aan, en noemen het: ‘hun tuintje’. Binnen de afsluiting van dat kapelletje draagt de kapelaan de mis voor en de leden staan er rond. Er zijn geen stoelen in de kerk.

Sommige van die afsluitingen zijn echte kunststukken. Zo zijn er in de St.-Andrieskerk nog twee prachtige ‘tuintjes’ te bewonderen.

Onze aandacht gaat naar de linkse altaartuin (rechts van het kruis!). Het is gekend als het St.-Anna-altaar. Helemaal vanboven rechts, op de altaarbekroning, hebben we weer prijs! De gekroonde St.-Elisabeth heeft een boek vast. De twee overige kronen schuiven er bijna af.

Het lijkt wel of de bedelaar hier een jongetje is en dat ze het muntstuk spelend (bijna treiterend) op en neer laat gaan, zoals voor kinderen, die de ‘flosh’ op de kermismolen moeten trekken.

Dia33

15:44 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

493. Gelukkige 800ste verjaardag! - 32 -

We zetten onze zoektocht verder tot aan de kruisbeuk, steken eerbiedig over en kijken naar het eerste glasraam van de zuidenbeuk: de aankondiging van Maria. Rechts komt een engel aan Joachim vertellen dat hij op zijn oude dag nog papa is geworden.

In het onderste gedeelte, in het midden, toont een engel een grote banderol. Links van hem heeft de Heilige Lodewijk van Frankrijk mogelijk een borrel te veel op, zijn kroon staat op half zeven.

Rechts van die engel hebben we weer prijs: St.-Elisabeth van Thüringen met de drie kronen. Met haar mantel neemt zij een bedelaar in bescherming.

Waarschijnlijk staan Lodewijk en Elisabeth hier afgebeeld als de patroonheiligen van de sponsors.

Voor de freaks: het glasraam is van 1872 en gemaakt door het atelier Stalins en Janssens.

Dia32

14:30 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen