woensdag, 14 november 2007

497. Gelukkige 800ste verjaardag! - 36 -

De St.-Andrieskerk is ook gekend voor zijn 36 Heiligen. De relieken van die Heiligen hebben zij bemachtigd na de opheffing van de Pieter Potabdij door Napoleon. In de lambrisering van het koorgestoelte en van de broederschapbanken zijn deze heiligen afgebeeld. We hebben hier helaas nog geen foto van, want onze gevierde St.-Elisabeth hoort daar bij.

In 1845 maakt de beroemde J. Verschuylen een monumentaal zilverschrijn voor deze 36 relieken. Dit prachtige schrijn werd jaarlijks rondgedragen in de processie van de ‘parochie van miserie’.

Dia36

18:29 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (2) | Tags: geestige heiligen

496. Gelukkige 800ste verjaardag! - 35 -

Wie, op het epitaaf van de hofdames van Mary Stuart, goed gekeken heeft naar het ongekroonde hoofd van St.-Elisabeth, zal zeker de gelijkenis merken met dit hoofd op het medaillon van een biechtstoel.

We zullen er toch maar een dik vraagteken bij ophangen.

Dia35

 

17:46 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

495. Gelukkige 800ste verjaardag! - 34 -

Achter de rechtse tuin, aan de oostkant van de zuil, hangt het wereldberoemde epitaaf van de twee hofdames van Mary Stuart. De katholieke Mary Stuart was koningin van Schotland en Frankrijk en werd onthoofd in 1587, na 19 jaar gevangenschap door haar rivale, de anglicaanse Elisabeth de 1ste.

Links van de opschriften, de H.-Barbara, als patroonheilige van Barbara Moubray (Ɨ 1620); en rechts onze St.-Elisabeth, als patroonheilige van Elisabeth Curle (Ɨ 31/7/1616).

Voor de Schotten is dit een wereldmonument.

Dia34

 

17:03 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

494. Gelukkige 800ste verjaardag! - 33 -

Vroeger kregen gilden en broederschappen een kerkzuil ter beschikking. Je kan je afvragen: ’Wat kunnen die mensen in hemelsnaam met een zuil doen?’… Ze bouwen er een kapelletje aan, en noemen het: ‘hun tuintje’. Binnen de afsluiting van dat kapelletje draagt de kapelaan de mis voor en de leden staan er rond. Er zijn geen stoelen in de kerk.

Sommige van die afsluitingen zijn echte kunststukken. Zo zijn er in de St.-Andrieskerk nog twee prachtige ‘tuintjes’ te bewonderen.

Onze aandacht gaat naar de linkse altaartuin (rechts van het kruis!). Het is gekend als het St.-Anna-altaar. Helemaal vanboven rechts, op de altaarbekroning, hebben we weer prijs! De gekroonde St.-Elisabeth heeft een boek vast. De twee overige kronen schuiven er bijna af.

Het lijkt wel of de bedelaar hier een jongetje is en dat ze het muntstuk spelend (bijna treiterend) op en neer laat gaan, zoals voor kinderen, die de ‘flosh’ op de kermismolen moeten trekken.

Dia33

15:44 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

493. Gelukkige 800ste verjaardag! - 32 -

We zetten onze zoektocht verder tot aan de kruisbeuk, steken eerbiedig over en kijken naar het eerste glasraam van de zuidenbeuk: de aankondiging van Maria. Rechts komt een engel aan Joachim vertellen dat hij op zijn oude dag nog papa is geworden.

In het onderste gedeelte, in het midden, toont een engel een grote banderol. Links van hem heeft de Heilige Lodewijk van Frankrijk mogelijk een borrel te veel op, zijn kroon staat op half zeven.

Rechts van die engel hebben we weer prijs: St.-Elisabeth van Thüringen met de drie kronen. Met haar mantel neemt zij een bedelaar in bescherming.

Waarschijnlijk staan Lodewijk en Elisabeth hier afgebeeld als de patroonheiligen van de sponsors.

Voor de freaks: het glasraam is van 1872 en gemaakt door het atelier Stalins en Janssens.

Dia32

14:30 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

492. Gelukkige 800ste verjaardag! - 31 -

In ‘St.-Andries’ krijgen ze van onze redactie de eerste prijs voor het vriendelijkste en spontaanste onthaal, het mag ook eens gezegd zijn!

De glasramenreeks aan de noordkant (links) stellen de zeven sacramenten voor. Kent u ze nog?

Het eerste glasraam stelt het Heilig Oliesel voor, of de zalving van de zieken. Ziekenzorg, een zaak voor onze St.-Elisabeth, is hier meer dan louter lichamelijk.

De buitenste lichtbanen zijn blank gebleven, zodat je met meer licht ontvangen wordt.

Dia31

13:27 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

zaterdag, 10 november 2007

490. Gelukkige 800ste verjaardag! - 30 -

St-Carolus Borromeüskerk. In de gewelven van de gaanderijen, de zijbeuken en het portaal kon je van zondag 12 september 1621 tot 15 juli 1718, de 39 meesterlijke plafondschilderingen van Rubens bewonderen. Hiervoor kon hij op de volle medewerking van zijn atelier rekenen met als belangrijkste assistent: Antoon Van Dyck. Al die kunstwerken gingen letterlijk naar de bliksem, na de brand van 1718.

Aan het portaal waren er drie uit die reeks, ter ere van de Aartshertogen Albrecht en Isabella (Clara Eugenia). Op deze plafondschilderingen werden hun patroonheiligen voorgesteld: H.-Albert de Grote, H.-Clara van Assisi en rechts (uitgang gericht) de Heilige Elisabeth. (Voor de freaks: Zie ook op het glasraam van Albrecht en Isabella in de kathedraal, een beeld van de H. Clara in een nis van de Triomfboog!)

Begin 18e eeuw maakt Jacob de Wit aquarellen van deze meesterwerken. De aquarel van de Heilige Elisabeth is verdwenen, maar er bestaat een foto van. In het prentenkabinet van het Plantin en Moretusmuseum is de foto verdwenen, mogelijk valt er nog iets te rapen in het ‘Rubenianium’.

Om toch maar iets te tonen met veel bloemetjes, tot we iets beters hebben: een plafondschildering in ‘Den Wolsack’, Oude Beurs, 27. Het doek zou een voorstelling zijn van de Olymposberg.

Dia30

 

00:22 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

489. Gelukkige 800ste verjaardag! - 29 -

Omdat we lid zijn van de St.-Paulusvrienden zijn we in het bezit van de twee catalogi die een volledig overzicht geven van alle kunstwerken in die prachtige monumentale kerk. Je mag twee keer raden, nergens een St.-Elisabeth te zien. Geen schilderijen, geen beelden, geen glasramen, geen borduursels, geen kazuifels, geen dalmatieken, geen vaandels, geen schalen, zelfs geen klein reliekje, niets, niets en nog eens niets. Hielden de Dominicanen niet van Elisabeth? We kunnen het niet geloven.

Dan maar naar onze lievelingskerk St.-Carolus-Borromeus.

  • Dag Gidsjoris, komt ge nog eens een keertje gidsen in onze unieke Barokke, prachtigste monumentale kerk van Antwerpen.
  • Ja jong, maar ik heb ook een afspraakje met de Heilige Elisabeth. We gaan een fotosessie houden.
  • Daar zal weinig van in huis komen maat. Uw Elisabeth is hier niet, ge zult alleen maar wat moeten gidsen vandaag. De Jezuïeten hielden zo niet van Elisabeth.

Deze déjà vu slaat ons met verstomming. Tegen zoveel wijsheid kunnen we niet op.

Maar inderdaad, we hebben overal gezocht. Geen schilderijen, geen beelden, geen glasramen, geen borduursels, geen kazuifels, geen dalmatieken, geen vaandels, geen schalen, geen kantwerk, zelfs geen klein reliekje, niets, niets en nog eens niets. Hielden de Jezuïeten niet van Elisabeth? We kunnen het niet geloven. Hoe kunnen de Jezuïeten St.-Elisabeth negeren, met de Bollandisten dan nog wel naast de deur?

Uit pure frustratie voor de totale afwezigheid van onze jarige in de St.-Pauluskerk en voor de gemiste rendez-vous met Elisabeth in Carolus-Borromeus, trekken we trekken dan maar naar ‘het elfde gebod’, voor een stevige pint.

In dit café kunnen we tenminste een foto van haar nemen. Wel dringt enig knipwerk zich op, gezien het gezelschap van schunnige rotzooi op de muren.

Onze ontgoocheling in Carolus Borromeus is groot, we pakken dus een tweede pint, en toch …

Dia29

 

 

00:17 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen