donderdag, 08 november 2007

484. Gelukkige 800ste verjaardag! - 24 -

  • Dag Gidsjoris, komt ge nog eens een keertje gidsen in onze monumentale, collegiale, meest waardevolle kerk van Antwerpen.

  • Ja jong, maar ik heb ook een afspraakje met de Heilige Elisabeth. We gaan een fotosessie houden.

  • Daar zal weinig van in huis komen maat. Uw Elisabeth is hier niet, ge zult alleen maar wat moeten gidsen vandaag. Tenzij misschien, in de kapel van de Heilige Ivo.

  • We zien wel.

We gaan door en komen in de kooringang van de St.-Jacobskerk. Het eerste monument dat we tegenkomen hangt aan een zuil. Het is het epitaaf van Jacobus Edelheer en zijn echtgenote Elisabetha Van Lemens. De rechtse figuur is Elisabeth Van Thüringen. De lichtinval was niet ideaal, toch hebben we ons klikmachientje bovengehaald.

Dia24

 

00:25 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

woensdag, 07 november 2007

483. Gelukkige 800ste verjaardag! - 23 –

Dia23

Boven de hoofden van de aalmoezeniers is er … niets. Het unieke glasraam was vervallen en in 1773 verwijderd. Enkele fragmenten zijn nog bewaard in het Maagdenhuis.

Gelukkig hebben we nog een idee hoe het er uit zag. Het ontwerp zou dateren uit 1635: een olieverfschets op paneel van 41 x 29,5 cm. Deze schets moeten we gaan zoeken in het ‘Philadelphia Museum of Art’ (foto). Een ander gelijkaardig ontwerp zou een pentekening kunnen zijn in het ‘Musée de Beaux-Arts’ in Rennes. Men heeft ook een karton gemaakt, dat juist even groot was als het glasraam (verdwenen?).

Met de gevel van het Maagdenhuis op de achtergrond (en niet het St.-Elisabethgasthuis zoals we in de vaklitteratuur lezen), delen de Heiligen Rochus, Stefanus, Laurentius en Elisabeth, voedsel, kleren en aalmoezen uit aan de armen. Een originele en zaligmakende variant van ‘vier op een rij’.

Als we goed kijken zijn de contouren van de lichtbanen goed zichtbaar op de schets.

 

10:25 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (4) | Tags: geestige heiligen

482. Gelukkige 800ste verjaardag! - 22 -

Dia22

De winkel van de kathedraal is zeer strategisch gelegen, aan de uitgang. Iedereen die de kathedraal verlaat moet er door. We wandelen de ‘shop’ binnen en worden verwelkomd door de vier poserende aalmoezeniers op het glasraam. We lezen hun namen: Petrus de Haze, Willem Batkin, Filips Le Roy en Pieter Janssens de Bisthoven. De tekst onderaan maakt ons duidelijk dat deze heren het glasraam lieten plaatsen uit eerbied (voor zichzelf?).

Ooit was het hier de doopkapel, ooit was het hier de bidkapel, ooit was het hier de aalmoezenierskapel. Het deurtje onder het glasraam gaf toegang tot de aalmoezenierskamer.

Het glasraam werd gemaakt in 1635, door de beste glazenier uit zijn tijd: Abraham van Diepenbeek.

 

00:27 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

dinsdag, 06 november 2007

481. Gelukkige 800ste verjaardag! - 21 -

Dia21

We stoten door richting uitgang, en bewonderen de 6 grote glasramen aan de zuidkant, links van ons. Onze aandacht gaat naar de laatste twee glasramen.

‘Ik ga er nog eentje maken’ zei de chocolademaker Meurisse, maar Jean-Baptiste Capronnier was hem voor! Hij had het 16de-eeuwse glasraam van de twee St.-Jannen gerestaureerd en baseerde zich daarop om in 1867 het gasraam van St.-Petrus en St.-Paulus te maken. ‘Sintepieter’ krijgt het gezelschap van de Heilige Henricus en Paulus heeft meer mazzel met onze St.-Elisabeth van Thüringen.

Voor de freaks: in de kathedraal is dit het enige glasraam, dat de Brusselse Capronnier eigenhandig gemaakt heeft.

 

15:00 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen

480. Gelukkige 800ste verjaardag! - 20 -

Dia20

Wat we nog niet gedaan hebben in onze reeks, is de mensen bedanken die ons allerlei uitzonderlijke toestemmingen hebben gegeven om lichtstaanders te gebruiken en om op plaatsen te fotograferen waar je normaal niet mag komen. Zo ook in het koorgestoelte.

Dat koorgestoelte is een ontwerp van François Durlet, die vanaf dan zowat de binnenhuisarchitect van de kathedraal was. Bekende beeldhouwateliers werken gedurende meer dan veertig jaar aan dit gigantische project (1840-1881). Twee maal 36 zitplaatsen voor het Kapittel, de Kanunniken en het koor.

Onder de talloze afbeeldingen van Heiligen zit onze Heilige minstens een keer, vermoedelijk meermaals. Omdat we geen misbruik maken van het vertrouwen dat ons gegund is, nemen we snel enkele foto’s waar we een Elisabeth van Thüringen zouden kunnen vermoeden.

De middelste is waarschijnlijk de Heilige Francisca Romana. Toevallig hebben we Francisca ontmoet in de St.-Barbarakapel, de gelijkenis is treffend. Van de twee andere afbeeldingen zijn we nog niet zeker.

We hebben er ook eentje gezien met een gans ontbijtbuffet op haar schoot, en daar lagen zelfs een aantal vissen tussen. Helaas geen foto genomen, want achteraf lezen we dat Elisabeth van Thüringen ook met vissen in de schoot wordt afgebeeld. En dat is logisch, zij vastte toch heel veel, niet?

 

00:55 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (3) | Tags: geestige heiligen

maandag, 05 november 2007

479. Gelukkige 800ste verjaardag! - 19 –

Dia19-Kopie van Dia19

Hop, naar de volgende en laatste koorkapel: de Heilig Hartkapel. Het is weer een glasraam uit 1873 dat onze aandacht trekt. We noemen het ‘de cultus van het Heilig Hart’.

Onze lokale glazenmakers hadden heel wat kritiek en waren nog geen klein beetje kwaad dat men beroep deed op die ‘amateur’ uit Parijs, Edouard Didron. Zij omschreven zijn werk als veel te druk behangpapier.

Op dit prachtige glasraam staat weer een hele verzameling Heiligen en weet je nog het eerste kunstwerk dat we in de kathedraal tegenkwamen, hier rechts afgebeeld? Rechts onder dat glasraam hier, probeert diezelfde mooie jongedame diezelfde Bisschop nog steeds te overtuigen dat zij Elisabeth van Thüringen niet is.

 

20:26 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0) | Tags: geestige heiligen

478. Gelukkige 800ste verjaardag! - 18 –

Dia18

We blijven nog even in de Kapel van de Vrede. Aan de oostkant, recht tegenover die prachtige triptiek van Rubens, ontdekken we onze Heilige op het altaarstuk van Onze-Lieve-Vrouw van de Vrede, geschilderd op doek door Jozef Janssens in 1924.

Op de voorgrond Koning Albert de 1ste en Elisabeth van België, die een gewone soldaat uit WO1 verzorgt. Achter Albert de 1ste staat Albertus de Grote, en achter de koningin zie je de rozenschoot van haar patroonheilige.

De Beerschot supporters herkennen zeker Kardinaal Mercier, die in 1920, als eerste ooit in de geschiedenis, de Olympische spelen inzegende op het voetbalstadium van de Kielse Ratten. Daar werd ook voor het eerst de Olympische vlag gehesen!

Dank zij het moedige verzet van de Antwerpenaren, mocht Antwerpen die spelen organiseren.

De stijl van het schilderij kunnen we omschrijven als uitstervende Neogotiek.

14:06 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1) | Tags: geestige heiligen